LIMANOWA
Limanowa jest miastem liczącym ok. 15 tys. mieszkańców, położonym w wąskiej kotlince górskiej otoczonej za wszystkich stron szczytami i wzgórzami należącymi do Beskidu Wyspowego. Centrum miasta położone jest na wysokości ok. 400m npm. i zajmuje rozszerzenie tej kotlinki powstałe w miejscu gdzie trzy potoki: Starowiejski, Jabłoniecki i Mordarka łączą się w rzekę Sowlinkę. Nad zabudową tej części miasta od strony pn.-wsch. góruje lesisty szczyt Łysej Góry (785 m npm.), którego południowe, nasłonecznione stoki wykorzystywane są pod zabudowę mieszkanową i letniskową.
Poza centrum miasta zabudowa wciska się w wąską dolinę rzeki Sowlinki płynącej w kierunku pn.-zach., dochodząc do rozleglejszej już doliny rzeki Łososiny prawo brzeżnego dopływu Dunajca. Miasto zajęło tutaj teren samodzielnych dawniej wsi Sowlin i Łososiny Górnej, przyłączonych do Limanowej po II wojnie światowej. Łączność kolejową z całą Polską zapewnia Limanowej przebiegająca przez miasto linia kolejowa Chabówka Nowy Sącz (stacja PKP Limanowa i przystanek PKP "Łososina Górna"). Krzyżują się tu także ważne dla układu sieci komunikacji samochodowej szosy: Skomielna -Rabka -Nowy Sącz i Bochnia -Limanowa -Kamienica. Od miasta odchodzi również cały system dróg lokalnych, z których najważniejszymi są: Limanowa - Ujanowice - Łososina Dolna, Limanowa -Męcina -Nowy Sącz, Limanowa -Raszówki -Naszacowice, Limanowa - Rybie Nowe - Jodłownik. Dobrze rozbudowana sieć linii autobusowych PKS zapewnia Limanowej bezpośrednie połączenie z Krakowem, Katowicami, Tychami, Rybnikiem, Bielskiem-Białą, Zakopanem, Nowym Sączem, Rzeszowem, Przemyślem i Tarnowem oraz z wszystkimi miejscowościami w regionie limanowskim. Komunikację miejską obsługują autobusy PKS i Minibusy.
Miasto jest ważnym dla regionu ośrodkiem kulturalnym i oświatowym. Działają tu cztery zespoły szkół średnich i zawodowych, Szkoła Muzyczna, biblioteki, Limanowski Dom Kultury. Ważnym dla regionu placówką jest Muzeum Regionalne Ziemi Limanowskiej.
POŁOŻENIE GEOGRAFICZNE
Jak już wspomniano, Limanowa leży w grupie górskiej, którą nazywa się Beskidem Wyspowym. Od południa grupa ta przylega do rozległego pasma Gorców-tutaj granicą jest początkowo dolina rzeki Raby (na odcinku Rabka-Mszana Dolna ), zaś dalej doliny rzek : Mszanki i Kamienicy. Wschodnie obrzeża tej grupy górskiej ogranicza dolina rzeki Dunajca (odcinek : Zabrzeż-Jezioro Czchowskie ), od strony północnej Beskid Wyspowy przechodzi w Pogórze Wielicko-Wiśnickie, przy czym za granicę przyjmuje się tu drogę Tymowa- Lipnica Murowana- Muchówka- Łapanów. Od zachodu grupa ta sąsiaduje z Beskidem średnim, przy czym umowną tu granicą są doliny potoków i rzek: Stradomki, Krzyworzeki, Kobylnika, Węglówki, Raby i Krzczonówki. Charakterystyczną cechą Beskidu Wyspowego jest "wyrastanie" odosobnionych, wyspowo wznoszących się szczytów z typowo podgórskiego, sfalowanego łagodnymi garbami krajobrazu. Szczyty te mają strome, czasem nawet bardzo spadziste stoki, wierzchownia jednak z reguły jest płaska i wylesiona. Wyjątek stanowią trzy krótkie pasemka: Łososińskie, Ostrej i Ciecienia. Średnia wysokość szczytów Beskidu Wyspowego sięga 1000 m.n.p.m.; najwyższym wzniesieniem jest Mogielica (1171m.n.p.m.). Głębokie doliny rzeczne, które oddzielają poszczególne szczyty górskie, od dawien dawna wykorzystywane były jako trakty komunikacyjne. Dzisiaj biegną nimi drogi bite, łączące poszczególne miejscowości tego regionu z Limanową.
PRZYRODA
Bogactwem tej krainy są wspaniałe lasy, w których przeważa świerk, buk, jodła. Rzadziej występują: wiąz, sosna, modrzew, jesion i brzoza. W lasach, na polanach i łąkach rośnie wiele roślin rzadko gdzie indziej spotykanych-wiosną więc masowo kwitną śnieżyczki i krokusy, później spotkać można lilię złotogłów, rosiczkę okrągłolistną, podkolana białego, pełnika siedmiogradzkiego, storczyka. Szczególnie dekoracyjny jest przyozdobiający jesienią hale i polany oset- dziewiećsił bezłodygowy, który stał się symbolem roślinności tych okolic. Fałnę reprezentują sarny, lisy, dziki, zające i borsuki, rzadziej spotkać można jelenia,rysia czy gronostaje.Do często spotykanych ptaków należą bażanty łowne, gołębie siniaki, dzięcioły czarne. Wśród ptaków nocnych w masywie Mogielnicy spotkać można bardzo rzadkiego już ptaka- puchacza. Swiat owadów reprezentowany jest przez prawie 3 tysiące gatunków motyli i takąż samą liczbę chrząszczy. Z surowców mineralnych w okolicach Limanowej występuje piaskowiec i gliny ceramiczne. Ostatnie wiercenia geologiczne na tym terenie pozwoliło na zlokalizowanie i uruchomienie szybów naftowych i gazowych. Prawdziwym skarbem tego regionu są źródła mineralne (szczawy alkaliczno-słone i żelaziste, alkaliczno-słono-siarczane oraz żelaziste), występują w miejscowości Szczawa.
KLIMAT
Klimat Beskidu Wyspowego zaliczany jest do górskiego. Cechują go silne wahania temperatury - najniższa temperatura zanotowano w Limanowej wynosiła -31 stopni Celsjusza, najwyższa 35,5 stopni Celsjusza. Najcieplejszym miesiącem z reguły jest lipiec, najzimniejszym luty. Wiosna przychodzi tu zazwyczaj późno, bo dopiero w drugiej połowie marca. Piękny jest okres jesieni, szczególny miesiąc wrzesień. Zima rozpoczyna się w drugiej połowie listopada. Najlepsze warunki narciarskie panują w tym rejonie w styczniu i lutym. Większość dni jest bezwietrznych. Wiatry wieją najczęściej z kierunków zachodnich (ok. 50% wszystkich wiatrów). Czasami dociera tu tatrzański halny, powodując w okresie zimowym gwałtowne topnienie śniegu i niszczenie górskiego drzewostanu. Częstym zjawiskiem, zwłaszcza jesienią, są mgły, utrudniające komunikację drogową. Przy słonecznej jednak pogodzie drogi w okolicach Limanowej obfitują w niezapomniane widoki. Szczególnie piękne panoramy roztaczają się z szosny: Limanowa-Nowy Sącz przez Wysokie, Limanowa-Mszana Dolna przez Gruszowiec, Limanowa-Bochnia, Limanowa-Kamienica przez Zalesie.
Za Janem Wielkiem
